Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi: Phân biệt với hay quên thông thường

 Sa sút trí tuệ là tình trạng suy giảm chức năng nhận thức thường gặp ở người cao tuổi, đặc biệt từ sau 65 tuổi. Người bệnh có thể gặp khó khăn trong việc ghi nhớ, giao tiếp, định hướng, kiểm soát cảm xúc và thực hiện các sinh hoạt hằng ngày.

Sa sút trí tuệ là gì?

Đây là hội chứng liên quan đến sự suy giảm trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ, khả năng phán đoán và các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống hằng ngày. Đây không chỉ là biểu hiện "lẫn" do tuổi già, mà có thể liên quan đến nhiều bệnh lý hoặc tổn thương ảnh hưởng đến não bộ.

Trong các nguyên nhân, bệnh Alzheimer là phổ biến nhất. Ngoài ra còn có rối loạn mạch máu não, chấn thương não, bệnh lý thần kinh hoặc rối loạn chuyển hóa.

Phân biệt với hay quên do tuổi tác

- Hay quên thông thường: quên tên một người rồi nhớ lại sau đó, quên chỗ để chìa khóa nhưng vẫn biết chìa khóa dùng làm gì, thỉnh thoảng quên hẹn nhưng nhớ khi được nhắc.

- Sa sút trí tuệ: quên thông tin vừa được nói và hỏi lại nhiều lần, không nhận ra công dụng của vật quen thuộc, không nhớ ra ngay cả khi được nhắc, lạc đường ở nơi rất quen.

Nguyên nhân thường gặp

- Bệnh Alzheimer.

- Các vấn đề mạch máu não như đột quỵ, nhồi máu não, tuần hoàn máu lên não kém.

- Rối loạn thần kinh, chấn thương sọ não.

- Rối loạn chuyển hóa và nội tiết như đái tháo đường, suy giáp, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp.

- Lạm dụng rượu bia, dùng thuốc không hợp lý hoặc thiếu hụt vitamin cần thiết cho hệ thần kinh.

Ngoài ra, thiếu dinh dưỡng, ít vận động, căng thẳng kéo dài, mất ngủ và cô lập xã hội cũng khiến sức khỏe trí não kém ổn định hơn.

Triệu chứng cần chú ý

- Giảm khả năng ghi nhớ thông tin mới.

- Khó tập trung, khó xử lý tình huống quen thuộc.

- Khó tìm từ khi nói, dùng sai từ, khó theo dõi câu chuyện.

- Lẫn lộn về thời gian và không gian.

- Thay đổi tính cách, dễ cáu gắt, nghi ngờ, thu mình.

- Giảm khả năng phán đoán và ra quyết định.

- Khi bệnh tiến triển, người bệnh cần hỗ trợ nhiều hơn trong ăn uống, vệ sinh cá nhân và sinh hoạt.

Hướng phòng ngừa

- Kiểm soát tốt bệnh nền: huyết áp, đường huyết, mỡ máu.

- Vận động đều đặn, phù hợp với thể trạng.

- Duy trì hoạt động trí não: đọc sách, chơi cờ, học điều mới.

- Giữ kết nối xã hội, tránh để người cao tuổi sống cô lập.

- Ngủ đủ và điều độ.

- Chế độ ăn cân bằng, ưu tiên cá béo, rau xanh, quả mọng, ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt.

- Hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá.

Khi nào cần đi khám

Khi có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên được thăm khám để tìm nguyên nhân chính xác. Việc này quan trọng vì một số nguyên nhân gây triệu chứng tương tự — như thiếu vitamin B12, suy giáp, tác dụng phụ của thuốc hay trầm cảm ở người cao tuổi — có thể xử lý được.

Xem bài đầy đủ: https://hotchlandnutrition.vn/sa-sut-tri-tue-o-nguoi-cao-tuoi-dau-hieu-nguyen-nhan-va-cach-phong-ngua